FILM Z KAMERY CYFROWEJ NA DVD
Jeżeli zdecydujemy się na zakup nagrywarki i mamy przy okazji kamerę miniDV albo Hi8 to warto zaopatrzyć się w odpowiednie oprogramowanie pozwalające zgrywać materiał na twardy dysk, edytować go i wypalać potem na krążku DVD. Najprostszym wyjściem jest użycie aplikacji typu all-in-one, która potrafi przeprowadzić te wszystkie czynności, jest prosta w obsłudze i zapewni przy okazji dobrą jakość tworzonego filmu.
Jednym z lepszych programów tego typu jest Ulead DVD Workshop, który doskonale się nadaje do tworzenia dobrej jakości filmów DVD z rozbudowanym menu. Informacje o programie i jego testowa wersja znajdują się na stronie producenta programu: http://www.ulead.com/dws/runme.htm
Wymagania systemowe
Do poprawnej i komfortowej pracy potrzebujemy odpowiednio szybki komputer: procesor powyżej 1 Ghz, pamięć RAM co najmniej 256 Mb (najlepiej DDR) i duży, szybki dysk twardy (7200 RPM, UDMA 100) – na edycję wideo warto zarezerwować od 10 do 30 Gb miejsca na nim, w zależności od sposobu w jaki to chcemy robić. Ważną sprawą jest też system operacyjny – najlepiej użyć Windows XP albo 2000 z systemem plików NTFS, ponieważ pozwala to pracować z dużymi plikami wideo. I sprawa podstawowa: nasz komputer musi być wyposażony w port FireWire, co pozwoli podłączyć do niego kamerę cyfrową i szybko zgrać materiał na dysk twardy. Większość nowych komputerów ma na pokładzie to złącze – jeżeli jednak nie ma, to trzeba się zaopatrzyć w kartę PCI z takim portem i zainstalować ją w swoim komputerze. Ten wymóg wynika z faktu, że większość kamer cyfrowych pozwala czy wręcz wymaga tego typu złącza, ponieważ są same w nie wyposażone, zazwyczaj pod nazwą I-link.
Jeżeli mamy już odpowiedni sprzęt i oprogramowanie to na początek musimy podłączyć kamerę do komputera specjalnym kablem FireWire – po poprawnym połączeniu nasz system powinien natychmiast wykryć kamerę i oznajmić to komunikatem podobnym jak na poniższym obrazku:
Wtedy włączamy DVD Workshop i wybieramy rodzaj projektu który chcemy zrealizować czyli DVD, wpisujemy jego nazwę i wskazujemy katalog roboczy czyli folder na szybkim dysku z dużą ilością wolnego miejsca. Tu warto sprawdzić czy nasz system wideo jest ustawiony na PAL (obowiązujący w Europie) – jeżeli nie możemy to zmienić w ustawieniach programu (Global Settings àPreferences). Warto też tam ustawić inne parametry, które ułatwią nam pracę – proponowane ustawienia zajdziecie niżej:
Capturing czyli przechwytywanie materiału
Przechodzimy do zakładki Capture w głównym oknie programu.
Na początku musimy zdecydować do jakiego formatu przechwytujemy film z kamery: zgrywamy film bezpośrednio do pliku w formacie Mpeg-2. Jest to szybsze i wygodniejsze rozwiązanie. Zapewnia dobrą jakość materiału nagranego potem na DVD. Wszystkie operacje przeprowadzamy za pomocą jednego programu – od przechwycenia, poprzez edycję i tworzenie menu do wypalenia płyty.
Na początek musimy ustawić format przechwytywania. W tym celu rozwijamy menu Global Settings, klikamy Change Capture Plug-In i ustawiamy na Ulead DSW MPEG capture plug-in, co pozwoli nam przechwycić w czasie rzeczywistym (czyli trwania filmu) materiał do formatu Mpeg-2.
Następnie ustawiamy Capture Settings:
Mamy tam dwie pozycje: Capture Options (upewniamy się tylko, że mamy zaznaczoną opcję Capture Audio) i MPEG Settings, gdzie możemy ustawić następujące parametry:
- Wybieramy schematy zapisu: DVD PAL VBR lub CBR albo MPEG2 … Default, skazani jesteśmy na sztywne parametry dobrane przez program. Najlepsze rezultaty powinien dać schemat pierwszy.
- Ale można wprowadzić wszystkie istotne parametry samemu wybierając opcję User Defined 1 lub 2 – przyjrzyjmy się bliżej tej opcji, ponieważ daje większe możliwości kontroli nad procesem produkcji naszego filmu.
Format: wybieramy oczywiście Mpeg-2, rozdzielczość 720x576 pikseli.
Performance: jeżeli mamy sporo czasu to można ustawić 10-15. Wtedy program będzie pracował wolniej ale jakość obrazu powinna być lepsza.
Przechodzimy dalej klikając Audio: wybieramy oczywiście Stereo, Audio bit rate proponuję ustawić w zakresie 224 – 384 Kbps i Sample Rate koniecznie na 48000 (wymaga tego format DVD).
Teraz czas na ustawienia strumienia wideo, który będzie kodowany „w locie” i zamieniany z formatu DV (kamera) na Mpeg-2 (DVD) – od tego zależy jakość finalna obrazu.
Video bit rate: jako metodę kodowania proponują wybrać Variable czyli zmienną. Wtedy program zapisuje obraz z objętością strumienia video (w kilobajtach na sekundę) przystosowaną dla każdej sceny osobno – dzięki temu obraz powinien być lepszej jakości a wielkość pliku mniejsza niż przy zastosowaniu Constant bit rate (stałej wielkości). Trzeba teraz dobrać odpowiednią maksymalną wielkość strumienia video (Maximum variable bit rate):
- jeżeli chcemy zapisać na DVD standardowy, godzinny film z kamery i uzyskać maksymalną jakość obrazu to możemy ustawić tą wartość na 9000 kbps
- bardziej ekonomicznym wyjściem jest zapisywanie na DVD filmów o długości ok. 2 godzin (czyli np. dwóch kaset miniDV). Obraz nadal będzie przyzwoitej jakości a i miejsce na dosyć drogim nośniku DVD będzie lepiej wykorzystane. W takim wypadku możemy tak ustawić wartość bitrate:
- 4300 - 4500 kbps (przy ustawieniu bitrate dźwięku 384 kbps)
- 4800 - 5000 kbps (przy ustawieniu bitrate dźwięku 224 kbps)
Trzeba pamiętać, że jeżeli przesadzimy z tymi wielkościami to otrzymany materiał nie wejdzie nam potem na płytę DVD, która ma pojemność ok. 4,38 Gb. W tym wypadku warto skorzystać ze specjalnego Bitrate Calculatora.
I jeszcze Advanced Settings:
- Aspect Ratio (proporcje obrazu) zostawiamy na 4:3, chyba że nasza kamera zapisuje obraz w formacie 16:9.
- następnych sześciu pozycji nie zmieniamy
- zatrzymujemy się na Frame Type: kamery cyfrowe zapisują obraz zazwyczaj z przeplotem (ang. interlaced) czyli w tzw. pół-obrazach, co pozwala lepiej go kompresować ale odbija się na jakości. Lepszą metodą zapisu jest progresywna (ang. progressive), gdzie obraz jest zapisywany w pełnych klatkach ale tylko niektóre, droższe kamery to potrafią. Można przeplot zlikwidować (zaznaczając Input deinterlace) ale nie ma to większego sensu bo tylko pogorszy się ostrość obrazu.
Po ustawieniu tych wszystkich parametrów, możemy wrócić do głownego okna programu i nacisnąć przycisk Capture. Teraz musimy odczekać tyle ile trwa nasz film – zostanie od zgrany z kamery na twardy dysk i przekodowany „w locie” do formatu Mpeg-2, według ustawień, które wcześniej wybraliśmy.
Edycja
Po zakończeniu capturingu, zgrany film pojawi się w polu Video-General, widocznym w głównym oknie programu i na linii edycyjnej (Title List):
Dzięki temu jest gotowy do dalszej edycji. Jeżeli mamy przygotowany inny film, zgrany wcześniej, musimy go też załadować do programu – klikamy ikonkę otwartego folderu (Load Video File), w górnym prawym rogu pola Video-General, odnajdujemy go i dodajemy. Następnie umieszczamy go również na Title List.
Klikamy zakładkę Edit i zaczynamy.
Na początek można ustawić tzw. chaptery czyli sceny z filmu, do których będziemy mieli bezpośredni dostęp z menu albo przeskakując po prostu do nich za pomocą pilota. Można to zrobić automatycznie za pomocą przycisku Insert scene as chapter – wtedy program wyszuka wszystkie oddzielne sceny w naszym filmie i ich początki ustawi jako chaptery.
Można to też zrobić ręcznie, posługując się ekranem podglądu, który pozwala zobaczyć cały edytowany materiał. Za pomocą suwaka (Jog Bar) możemy szybko przeszukać nasz film i znaleźć sceny które chcemy ustawić jako chaptery. Jeżeli taką scenę znajdziemy to wystarczy kilnkąć przycisk Insert chapter, znajdujący się w dolnym, prawym rogu ekranu podglądu:
Jeżeli projekt zawiera drugi filmy, to czynność powtarzamy – musimy go tylko załadować do okna podglądu, dwukrotnie klikając go na Title List.
Wszystkie wybrane chaptery pojawią się obok ekranu podglądu, w porządku chronologicznym, jeden pod drugim.
Do dyspozycji mamy też funkcję Cut Title, która pozwala pociąć film na kawałki i pozbyć się np. niepotrzebnych scen. Służy do tego pierwsza linia pod ekranem podglądu i przyciski po jej lewej stronie - zaznaczmy fragment za ich pomocą Set Mark In (początek) i Set Mark out (koniec).
Jeżeli mamy już przygotowany film z wyborem scen, to warto zadbać o dodatki typu ekran powitalny lub fajne logo własnej wytwórni filmowej. Musi być ono w popularnym formacie graficznym (JPG, tiff, bmp) i mieć rozdzielczość 720x576 pikseli. Przygotować je możemy w zewnętrznym programie graficznym (Corel, Photoshop, Paintshop Pro i inne). Potem wystarczy je wgrać do biblioteki obrazków dostępnych w programie za pomocą funcji Load Image file:
Następnie przenosimy nasz obrazek na Title List – musi się ona znaleźć na pozycji First Play, wtedy będzie odtwarzany jako pierwszy. Możemy też użyć w tym miejscu jakiegoś ładnego obrazka z biblioteki programu (dodając np. śmieszny napis, tytuł).
Można tu też użyć krótkiego podkładu dźwiękowego – jeżeli załadujemy nasz powitalny obrazek do okna podglądu, to korzystając z opcji Background audio możemy załadować wybrany plik audio za pomocą funcji Browse for an audio file…:
Pamiętajmy tylko żeby nie był on dłuższy niż czas wyświetlania się samego obrazka, który mamy określony w programie. Można też po prostu na tym miejscu umieścić sam film i nasze DVD zacznie się od niego, bez żadnego ekranu powitalnego.
Tworzenie menu
Menu spełnia bardzo użyteczną rolę na płycie DVD – przede wszystkim pozwala na bezpośredni dostęp do wszystkich utworów, filmów i scen. Ułatwia to poruszanie się po zapisanym materiale i podnosi atrakcyjność naszej produkcji.
W Ulead DVD Workshop można wykonać proste menu dla jednego filmu (wybór scen) albo wielopoziomowe dla projektu z większą ilością utworów, gdzie będziemy mieli osobne menu dla każdego filmu.
Na tym etapie mamy do wyboru trzy zakładki edycyjne:
- Menu gdzie możemy określić czas wyświetlania się menu (Menu Time-out action), niżej znajduje się opcja pozwalająca dodać podkład muzyczny (Background audio) i przełączyć się z szablonu menu na jednokolorowy podkład graficzny (Single Backgroun Color) oraz narzędzie do zmiany schematu kolorystycznego elementów menu (Change buton/text state color)
- Button gdzie mamy następujące opcje: zmiana powiązania elementów menu (obrazki, przyciski) z utworami i chapterami (Attributes). Tu też możemy dodać przyciski Start, Stop, Menu (Button) oraz ozdobne ramki do okienek z chapterami/utworami (Frame). Mamy pokaźną bibliotekę tych elementów:
– wystarczy je przenieść na okno podglądu.
- Text gdzie dodajemy i edytujemy wszelkie napisy na menu.
Najprościej jest użyć gotowych szablonów, dołączonych do programu. Klikając zakładkę Menu, pokaże się nam okno Create New Menu. Wtedy wybieramy kilkudziesięciu Standard Menu (Template) i wybieramy szablon z pośród kilkudzisięciu prezentowanych – są one podzielone tematycznie. Jeżeli wybierzemy jeden, możemy go edytować w głównym oknie programu, w którym teraz mamy dostęp do licznych, nowych funkcji pozwalających kreować menu.
Szablon zawiera puste okienka, gdzie możemy przenieść nasze chaptery z listy obok albo całe utwory z Title List. Służy do tego popularna metoda przenieś i upuść. Pojawiają się one w formie małych obrazków, które możemy rozciągać i przesuwać (nie mogą na siebie zachodzić). Potem wystarczy wybrać je pilotem na ekranie telewizora i mamy dostęp do tej sceny lub jednego z filmów. Jeżeli chcemy umieścić napis na menu (np. tytułowy) albo podpisać okienka, to wystarczy kliknąć w wybranym miejscu a natychmiast uzyskamy dostęp do narzędzi tekstowych, widocznych po lewej stronie. Dzięki temu po napisaniu naszego tekstu, możemy zmienić rodzaj, wielkość i kolor czcionek oraz używać 10 różnych grup różnych ozdobników nazwanych tu Text effect. Wystarczy wskazać tekst a następnie wprowadzić zmianę (np. czcionki) albo kliknąć wybrany efekt i gotowe:
Uwaga: program nie obsługuje polskich czcionek, więc nie wprowadzimy ich bezpośrednio – trzeba taki tekst napisać w zwykłym notatniku i następnie skopiować we właściwe miejsce na menu.
Po utworzeniu menu znajdziemy je na dole pod ekranem podglądu na linii edycyjnej pod nazwą Menu List, razem z Title List (możemy się między nimi przełączać).
Zamiast szablonu możemy użyć jako tła menu dowolnego obrazka z biblioteki programu lub własnego, który do niej dodamy. W tym celu wybieramy na początku pozycję Standard menu (blank) i przenosimy obrazek z biblioteki na ekran podglądu – przy tej operacji musi być aktywna zakładka Menu. Dalej postępujemy tak samo, czyli przenosimy chaptery na okno podglądu z naszym tłem, rozmieszczamy je odpowiednio, dodajemy opisy, ustawiamy parametry wyświetlania i gotowe.
Za pomocą wcześniej omówionych zakładek edycyjnych możemy dodać też przyciski, ramki i inne ozdobniki oraz ustawić szczegółowe parametry elementów menu. Tu zalecał bym jednak prostotę, ponieważ zbyt skomplikowane menu to okazja do powstania błędów a i jego użyteczność może ucierpieć.
Bardziej złożone menu jest zalecane kiedy na płycie mamy więcej niż jeden film i do każdego chcemy zrobić wybór scen. Wtedy potrzebujemy dwupoziomowe menu. Schemat działania i nawigacji jest prosty:
Ekran startowy à Menu płyty àMenu utworu/filmu.
Najpierw przygotowujemy oddzielne menu z wyborem scen dla każdego filmu, w sposób opisany wcześniej. Następnie tworzymy menu płyty z którego będziemy mogli przejść do menu każdego filmu.
W tym celu kilkamy przycisk Create New Menu na górze okna programu i wybieramy Standard menu (blank). Jako tło ustawiamy jakiś obrazek z programu (Image – General) albo jakiś własny, związany np. tematycznie z filmami, które chcemy zapisać na DVD. Następnie na wybrane tło przenosimy poszczególne menu filmów z Menu List. Dzięki temu po wskazaniu kursorem na ekranie telewizora będziemy mieli dostęp do wybranego filmu i jego poszczególnych scen (chapterów).
Jeżeli chcemy mieć w menu płyty zamiast nieczytelnych miniatur menu filmów, na ekranie ładne obrazki np. z filmu, to wystarczy przechwycić wybraną klatkę z filmu (zrobimy to w zakładce Edit, korzystając z funkcji Add Curent Frame to Library), i przenieść ją z biblioteki obrazków (Image – General) na tło tworzonego menu i następnie na ten obrazek przenieść wybrane menu filmu z Menu List. Od tej pory ten obrazek będzie prowadził do wybranego przez nas menu.
Finalizacja DVD
Po przygotowaniu menu przechodzimy do ostatniej zakładki programu - Finish
Tu na początek możemy podejrzeć nasz projekt na odtwarzaczu, sprawdzając jak działa menu i nawigacja po płycie. Jeżeli coś nie gra to musimy się cofnąć i poprawić to. Jeżeli wszystko jest OK możemy przejść do utworzenia i wypalenia płyty DVD. W tym celu klikamy przycisk Make Disc i wybieramy parametry płyty, które nam odpowiadają:
Jeżeli przechwytywaliśmy materiał filmowy bezpośrednio do formatu Mpeg-2, tak jak to opisane zostało wcześniej, to wybieramy jedną z dwóch pierwszych pozycji, w zależności od długości materiału, który chcemy nagrać na płytę.
Otwiera nam się okno Make Disc teraz ustawiamy następujące parametry:
Volume name: możemy pozostawić bez zmian albo wpisać nową nazwę
Working directory: pozostawiamy bez zmian
Create DVD directory: jeżeli chcemy otrzymać pliki DVD na twardym dysku i wypalić je potem innym programem (np. Nero) to zaznaczamy tą pozycję
Create disc image file: zaznaczamy tą pozycję jeżeli chcemy otrzymać obraz płyty DVD w formacie ISO, który będziemy mogli wypalić potem za pomocą Ulead DVD Workshop albo innego programu obsługującego ten format.
Record to disc: zaznaczmy tą opcję jeżeli chcemy wypalić nasz film bezpośrednio i od razu na płycie DVD
Następnie sprawdzamy czy mamy zaznaczoną bardzo ważną opcję:
Do not convert compliant file – zapobiegnie to ponownemu kodowaniu przygotowanych przez nas plików w formacie Mpeg-2.
Po naciśnięciu przycisku Start, program sprawdzi poprawność wszystkich plików, wygeneruje menu i utworzy foldery i pliki charakterystyczne dla płyty DVD, które w zależności od wybranych przez nas wcześniej opcji zapisze albo bezpośrednio na płycie albo na dysku twardym. Jako, że najbardziej czasochłonną operację, czyli kodowanie audio/wideo mamy już za sobą, stworzenie płyty DVD nie powinno zająć zbyt wiele czasu. Natomiast czas jej wypalenia zależy już od parametrów posiadanej nagrywarki.
Jest to robocza wersja mojego artykułu do magazynu KŚ Ekspert, więc ma pewnie trochę niedoróbek ;) ale mam nadzieję, że się komuś przyda.
